ارزیابی عملکرد مدیریت چرای دام و پایش مراتع استان سمنان

امروزه مدیریت بهینه اصولاً بدون آگاهی از عملکرد کیفی و کمی امکان شناسایی و تشخیص چالش‌ها، فرصت‌ها و نقاط ضعف و قوت میسر نبوده و لذا ارزیابی عملکرد امکان دریافت بازخوردها از سیاست‌ها و اقدامات اجرایی را فراهم می‌نماید.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین استان سمنان علی اصغر جلالی معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان طی گفتگویی در  تشریح عملکرد مدیریت چرای دام و پایش مراتع استان سمنان گفت  ارزیابی مستلزم  امکانات اندازه‌گیری و کمی‌کردن فعالیت‌ها می باشد، چون در غیر اینصورت امکان مقایسه آن در زمان و یا با بخش‌های مختلف وجود نخواهد داشت. شاخص ها و معیارهای مهم پایش مراتع،کاهش دام وحذف پروانه داران فاقد دام ودر نهایت اختصاص مرتع به دامداران واقعی می باشد. 

اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان از سال ۱۳۹۴ بمنظور حفظ، احیاء مراتع و تقویت پوشش گیاهی از نظر کمی و کیفی به دلیل وضعیت تغییر اقلیم ، کنترل پروانه چراهای صادر شده ، راستی آزمائی هر سامانه عرفی بر اساس کارت ممیزی ، اخذ عوارض ناشی از تمدید و صدور پروانه چرای دام ، حذف دامدارانی که بیش از سه سال بدون عذر موجه ترک دامداری نموده اند و همچنین بررسی اجرای طرحهای مرتعداری و نظارت بر اجرای طرح و بازنگری آنها براساس گزارش ناظر طرح با همکاری مشترک یگان حفاظت جهت راستی آزمائی بهره برداران مرتعی و کنترل ورود و خروج به موقع دام به مرتع با هماهنگی های درون سازمانی و برون سازمانی (ادارات کل عشایری وحفاظت محیط زیست استان) به شرح زیر اقدام  نموده است..  
وظایف مرتع» تنظیم تقویم کوچ و مشخص کردن اکیپ های ثابت و سیار 

ارائه لیست اسامی و مشخصات صاحبان پروانه چرا و مجریان طرح های مرتع داری

جمع بندی و عملکرد اجرای پروژه مدیریت چرا و ارائه گزارش 

 برگزاری کلاسهای آموزشی و ترویجی برای بهره برداران

 ابطال پروانه چرا  در صورت ارائه گزارش تخلف طبق دستورالعمل ممیزی مراتع

وظایف یگان حفاظت:

» کنترل پروانه چراها در طول سال و تطبیق زمان ورود و خروج دام و تعداد دام موجود با مشخصات پروانه چرا یا طرح مرتعداری

 پیگیری لازم جهت بکارگیری قرقبانان و حفاظت از مراتع و جلوگیری از چرای زودرس 

 برخورد با متخلفین با توجه به قوانین و مقررات و ابلاغ اخطاریه ها

»جمع بندی و ارائه گزارشات فصلی و سالانه

» بکارگیری پیمانکاران بخش خصوصی و انعقاد قراردادهای مربوطه و مشارکت دادن تشکلها، انجمن های صنفی مرتعداران و شرکت های تعاونی فراگیر منابع طبیعی در این ام

وظایف مشترک. تهیه و پخش اطلاعیه درخصوص زمان ورود وخروج دام و دام مآزاد

برگزاری جلسات

پیگیری وصول بند ۵ تبصره ۴۷ موضوع صدور و تجدید سالانه پروانه چرا  

با تلفیق مدیریت چرا و پایش مراتع تا پایان سال ۹۹ نتایج زیر حاصل شده است.

دستاورد های طرح پایش مراتع استان  :

تعداد سامانه های عرفی پایش شده ۷۲۰ سامانه با ظرفیت۵۶۵۷۹۱ واحد دامی 

 ابطال پروانه چرای دام به تعداد ۶۱۱ فقره با حذف ۷۱۳۶۴  واحد دامی  در سطح مراتع استان

پایش طرح های مرتعداری۴۶۳  فقره ، ۸فقره طرح مورد بازنگری و ۵ فقره فعال سازی و۱۰۰ فقره صدور اخطار جهت بازنگری ، فعال سازی و اجرای طرح ها

ابطال ۴ فقره طرح مرتعداری با کاهش ۲۰۰۰ واحد دامی

مازاد شدن ۴۰ سامانه عرفی در سطح ۱۲۵۰۰۰ هکتار  با ظرفیت حدود ۳۰۰۰۰  واحد دامی

 تا کنون به تعداد ۲۰ سامانه مراتع مازاد (بلامعارض ) ، کمسیون بند ۱۳ دستورالعمل تشکیل و به ۷۰ نفر از بهره برداران  واجد شرایط و دامداران فاقد مرتع واگذار گردید.

افزون  بر موارد فوق دستاورد های زیر نیز در راستای اجرای طرح پایش مراتع حاصل گردیده است:
۱- شناسایی دامداران ذیحق و افزایش ریسک سرمایه گذاری در مرتع برای دامداران متخلف

 بستر سازی برای  انتقال حقوق عرفی  و دستیابی  به واحد های  مطلوب بهره برداری با واگذاری مراتع مازاد شده به دامداران واقعی

 توسعه سایر کارکردهای اقتصادی مراتع مانند توسعه کشت گیاهان دارویی در بازنگری طرح های مرتعداری

از بین بردن فرهنگ  قانون گریزی در اجرای  قوانین بهره برداری از مراتع

ساختار سازی نظام بهره برداری و نهادینه کردن  رابطه دولت با  بهره برداران 

بهبود وضعیت مرتع و تولید علوفه مراتع استان و در نتیجه افزایش در آمد و بهبود معیشت مرتعداران و فقر زدائی از جوامع بهره بردار